Shkarko PDFdownload

Shqyrtim mbi përshpirtërinë e vërtetë ndaj së lumes Marisë Virgjër - Kapitulli i parë

Spis treści

 

Pjesa e dytë Nderimi

i Marisë në Kishë

Kapitulli i parë

TË VËRTETAT THEMELORE MBI PËRSHPIRTËRINË NDAJ VIRGJËRËS SË SHENJTË

60. Deri më tani kam thënë diçka për nevojën e përshpir-tërisë ndaj Virgjërës së shenjtë, e tani dua të them çfarë përmban kjo përshpirtëri. Këtë do të bëj me ndihmën e Hyjit, pasi që të sjell disa të vërteta themelore të cilat do të shndrisin këtë përshpirtëri të madhe, që dua të shpall.

Jezu Krishti është qëllimi i fundit i përshpirtërisë ndaj Virgjërës së shenjtë

61. E vërteta e parë. – Jezu Krishti, Shëlbuesi ynë, Hyj i vërtetë dhe njeri i vërtetë, duhet të jetë qëllimi kryesor i të gjitha përshpirtërive tona, përndryshe ato do të jenë të gabuara dhe të rrejshme. Jezu Krishti është alfa dhe omega (Zb 1,8), fillimi dhe mbarimi i të gjitha sendeve (krah. Zb 1,17). Ne mundohemi, siç thotë apostulli, vetëm rreth asaj që çdo njeri të bëjmë të përsosur në Jezu Krishtin (krah. Ef 4,13), sepse vetëm në të banon e tërë plotësia e Hyjnisë (Kol 2,9) dhe të gjitha plotësitë e tjera të hirit, të virtytit dhe të përsos-mërisë; sepse vetëm në të kemi qenë të bekuar me çdo bekim shpirtëror; (Ef 1,3); sepse ai është i vetmi Më-sues yni që duhet të na mësojë, i vetmi zotërues nga i cili duhet të varemi, i vetmi Krye me të cilin duhet të jemi të njësuar, i vetmi shembull të cilit duhet t’i përngjajmë, i vetmi mjek i cili do të na shërojë, i vetmi bari i cili do të na ushqejë, e vetmja rrugë e cila duhet të na udhëheqë, e vet-mja e vërtetë së cilës duhet besuar, e vetmja jetë e cila du-het të na gjallërojë dhe gjithçka e jona e cila duhet të na mjaftojë. Asnjë emër tjetër nën qiell nuk na është dhënë me të cilin do të mund të shëlbohemi (krah.Vap 4,12) pos emrit të Jezusit. Hyji nuk na ka lënë themel tjetër të shëlbimit, për-sosmërisë dhe lavdisë sonë, por vetëm Jezu Krishtin. Secila ndërtesë që nuk është e themeluar në këtë gurë të këndit është në rërën e luhatshme dhe me siguri herët ose vonë do të rrëzohet. Secili besimtar që nuk është me Krishtin i lidhur, si dega e hardhisë me trungun, do të bjerë, do të thahet dhe nuk do të jetë për asgjë tjetër pos të hedhet në zjarr (krah. Gjn 15,6). Nëse jemi në Jezu Krishtin dhe Krishti në ne, nuk duhet të frikohemi gjykimit (krah. Rom 8,39). As engjëjt në qiell, as njerëzit në tokë, as djajtë e ferrit e asnjë krijesë tjetër nuk mund të na rrezikojë, sepse nuk mund të na ndajë nga dashuria e Hyjit, e cila është në Jezu Krishtin (krah. Rim 8,39). Përmes Jezusit, me Jezusin dhe në Jezusin mundemi gjithçka: ta kthejmë krejt nderin dhe lavdinë Atit në njësim me Shpirtin e Shenjt, dhe vetë të bë-hemi të përsosur që të afërmve tanë t'u jemi erë e kën-dshme e jetës së pasosur.

62. Nëse, pra, promovojmë përshpirtërinë serioze ndaj Virgjërës së shenjtë, kjo është vetëm që të rri-tim përshpir-tërinë ndaj Jezu Krishtit; kjo është vetëm që të sjellim element të lehtë dhe të sigurt si të gjendet Jezu Krishti. Po t’i largonte përshpirtëria ndaj Virgjërës së shenjtë njerëzit prej Jezusit, do të duhej të quhej mashtrim djallëzor. Kjo përshpirtëri jo vetëm që nuk i largon njerëzit prej Jezu Krishtit, por na nevojitet që ta gjejmë atë më me përsos-mëri, ta duam me butësi dhe t’i shërbejmë me besnikëri, siç kam thënë tashmë dhe për çka do të bëhet fjalë edhe më vonë .

63. Tani, shkurt po të drejtohem ty, i dashuri Jezusi im që mirësisht t’i ankohem madhërisë sate pse shumica e të krishterëve, po edhe ata më të mençurit, nuk e njohin li-dhjen e domosdoshme që është midis Teje dhe Nënës sate të shenjtë. Ti, o Zot, je gjithnjë me Marinë, e Maria gjith-monë me ty; as që mundet të jetë ajo pa ty, përndryshe nuk do të ishte ajo që është; ajo është aq e shndërruar me hir në ty sa që nuk jeton më Ajo, se nuk është më Ajo. Ti vetë, Jezusi im, jeton dhe mbretëron në të në mënyrë më të përsosur se në të gjithë engjëjt dhe të lumturit. O po ta dinin njerëzit lavdinë dhe dashurinë që ke në këtë krijesë të mrekullueshme, ndryshe do të mendonin për ty dhe Marinë. Ajo është aq ngushtë e lidhur me ty që më lehtë do të ndahej drita prej diellit, nxehtësia nga zjarri; do të them edhe më shumë: më lehtë do të ndaheshin të gjithë engjëjt dhe shenjtërit prej teje se sa Maria, sepse Ajo të do me zjarr dhe më përsosmërisht të lavdëron se sa të gjitha krijesat tua së bashku.

64. Për këtë, Mësues i im i dashur, a nuk është e çudit-shme dhe e mërzitshme të shihet sa mosdije dhe errësirë ka të njerëzit këtu në tokë sa i përket Nënës sate të shenjtë? Nuk flas aq për adhuruesit e zotave të rrejshëm dhe paganët të cilët duke mos të njohur ty, aspak nuk mundohen ta njohin atë; nuk flas as për heretikët as për të shkëputurit prej Kishës, të cilët nuk mundohen të kenë përshpirtëri ndaj Nënës sate pasi që janë ndarë prej teje dhe Kishës sate; por po flas për të kri-shterët katolikë, aq më shumë edhe për disa më-sues katolikë, të cilët janë të thirrur t’i mësojnë të tjerët në të vërtetat, ndërsa vetë nuk të njohin ty as Nënën tënde por vetëm sipërfaqësisht, thatë, pafrytshëm dhe ftohtë. Këta zotërinj flasin rrallë vetëm për Nënën tënde të shenjtë dhe për përshpirtërinë të cilën jemi të detyruar të kemi ndaj saj, sepse firkësohen, siç thonë ata, që nje-rëzit të mos e keqpërdorin, kështu që të mos lëndojnë ty, nëse do të nderohej shumë Ajo. Nëse ata dëgjojnë ose shohin ndonjë nderues të Virgjërës së shenjtë të flasë but për këtë përshpirtëri ndaj kësaj Nëne të mirë, fuqi-shëm dhe bin-dshëm, si për një mjet të sigurt dhe pa mashtrim, si për një kalesë pa rreziqe, si për rrugë të panjollosur pa papër-sosmëri dhe si për një mister të mrekullueshëm që ty të gjejmë dhe të dashurojmë, atëherë ata e ngritin zërin kun-dër tij dhe me mijëra arsyetime dëshmojnë se nuk duhet të flitet aq për Virgjërën Tejet të shenjt, se ka shumë keqpër-dorime në këtë përshpirtëri dhe se me zell duhet të mën-janohen dhe se duhet më mirë të flitet për ty se sa të për-fitohet bota për përshpirtëri ndaj Virgjërës së shenjtë, të cilën bota tashmë e do mjaft. Nganjëherë dëgjohen edhe ata duke folur për përshpirtërinë ndaj Virgjërës së shenjtë, por jo që ta shpërndajnë dhe ta favorizojnë, kinse t’i mënja-nojnë prej saj keqpërdorimet e mundshme. Krahas të gjitha këtyre, megjithatë, këta zotërinj janë pa dashuri dhe pa frikë edhe ndaj teje, sepse janë të tillë ndaj Marisë dhe men-dojnë rruzaren, shkapullarin për përshpirtëri të cilat u ta-kojnë grave dhe të paditurve dhe pa të cilat mund të shpëtohen. Nëse atyre u bie në dorë ndonjë adhurues i Marisë që thotë rruzaren ose bën ndonjë përshpirtëri tjetër në nder të Saj, menjëherë ia ndërrojnë shpirtin dhe zemrën, në vend të rruzares e këshillojnë që të thotë 7 psalme; në vend që ta nxisin në përshpirtëri ndaj Virgjërës së shenjtë do ta nxitin në përshritëri ndaj Jezu Krishtit. O i dashuri im Jezus, a janë këta njerëz sipas Shpirtit tënd? A të pëlqen që bëjnë ashtu? A të vjen mirë ty kur mun-dohemi me të gjitha fuqitë t’i pëlqejmë nënës sate duke u frikësuar se kjo nuk të pëlqen Ty? Përeshpirtëria ndaj Në-nës sate a mos është pengesë për përshpirtëri ndaj Teje? A ia përshkruan ajo vetes nderin që i bëhet? A është ndarë ajo prej teje? A është ajo e huaja e cila me Ty s’ka asnjë lidhje? A nuk të pëlqen Ty kur duam ti pëlqejmë asaj? Ndahemi ose largohemi prej dashurisë sate kur i dorëzohemi Marisë dhe kur e duam atë?

65. Megjithatë, Mësues im i dashur me verbëri të madhe e dënon mendjemadhësinë e këtyre të urtëve! Edhe nëse është e vërtetë ajo që thashë më parë, as atëherë të shumtit e këtyre të urtëve nuk do të largojnë më shumë botën prej Virgjërës sate të shenjtë, as nuk do të ftohin më shumë në shpirtra nderimin ndaj saj. Më ruaj o Zot që të mos mendoj dhe të mos veproj si ata, por më dhuro pak ndjenjë falënderimi të vlerës së nde-rimit dhe dashurisë që ti ke ndaj Nënës sate të shenjtë që sa më shumë të të dua dhe të lavdëroj që të ndjekë Ty prej së afërmi dhe që të shkoj pas teje.

66. Sikur të mos kisha thënë ende asgjë në nderim të Nënës sate, më jep hirin që ta lavdëroj me dinjitet: bëj që den-jësisht ta lavdëroj Nënën , përkundër të gjithë armiqve të saj, të cilët janë edhe tut dhe t’u them me zë me shenjtërit: askush të mos shpresojë të fitojë hir prej Zotit kush e lën-don Nënën e tij të shenjtë .

67. Që të arrij përmes mëshirës sate përshpir-tërinë e vër-tetë ndaj Nënës sate të shenjtë dhe me të të frymëzojë mbarë tokën, më jep dashurinë e zjarrtë ndaj teje dhe në këtë njet prano lutjen e fortë që ta drejtoj me shën Augus-tinin dhe me miqtë e tu të sinqertë: “Ti je Krishti, Ati im i shenjt, Hyji im i mëshirshëm, mbreti im i madh, bariu im i mirë, i vetmi mësues imi, ndihmëtari im i mirë, i dashuri im i shkëlqyeshëm, buka ime e gjallë, meshtari im i am-shuar, udhëheqësi im në atdhe, drita ime e vërtetë, ëmbëlsimi im i shenjtë, rruga ime që më udhëheq, urtia ime tejet e qartë, thjeshtësia ime e pastër, paqja ime e ëmbël, siguria ime e gjithmbarshme, tra-shëgimi im i mirë, shëlbimi im i amshuar... “Jezu Krisht, Hyj i dashur, pse kam dashuruar, pse s’kam dëshi-ruar gjatë tërë jetës sime vetëm Ty, Jezusin, Hyjin tim? Ku kam qen kur s’kam menduar kurrë në Ty? O ju, të gjitha dëshirat e zem-rës sime, tani bile shpërtheni dhe ndizuni për Jezu Krishtin Zot. Fluturoni, mjaft jeni vonuar. Shpejtoni drejt qëllimit tuaj. Me gjithë shpirt kërkoni atë që e kërkoni. Jezus, qoftë mallkuar ai që nuk të dashuron; (krah. 1Kor 16,22) me hidhërim u mbushtë ai që nuk të do ty. O, Jezus i ëmbël, le të dojë, le të gjejë kënaqësinë në ty, le të entuziazmohet në ty çdo shpirt i mirë i kushtuar lavdisë sate. Hyj i zem-rës sime dhe trashëgimi im. Në shpirtin tim le të ndizet flaka e dashurisë sate dhe le të zhbvillohet në flakë të përsosur! Le të ndizet gjithmonë në altarin e zemrës sime! Le të ndez tërë brendësinë time dhe le të ndizet flakë deri në thellësitë e shpirtit tim. Në ditën e vdekjes sime lejo që të vij tek Ti i rrëmbyer prej dashurisë sate... Amen.” Desha që në gjuhën latine të sjell këtë lutje të mreku-llueshme të shën Augustinit, që personat të cilët dinë këtë gjuhë, ta thonë çdo ditë, duke kërkuar prej Hyjit dashurinë e Jezusit, të cilën e kërkojmë përmes Marisë së tejet të shenjtë.

Ne i takojmë Jezusit dhe Marisë në cilësinë e skllavëve

68. E VËRTETA E DYTË. – Prej marrëdhënies sonë ndaj Jezusit mund të sjellim përfundimin se nuk i takojmë vetvetes siç thotë apostulli, por jemi krejtësisht të Jezusit si gjymtyrë dhe skllav të tij, të cilët ai i ka blerë shumë shtrenjtë me çmimin e gjakut të vet. Para pagëzimit i kemi takuar dja-llit si rob të tij, por pagëzimi na ka bërë skllav të vërtetë të Jezu Krishtit dhe më nuk guxojmë të jetojmë, të punojmë dhe të vdesim, por vetëm t’i sjellim fryt Hyjit – Njeri, ta lavdërojmë në trupin tonë dhe ta bëjmë mbret të shpirtit tonë, sepse jemi të tij, popull i adoptuar i tij dhe trashëgim i tij (krah. Rom 8, 15). Në bazë të së njëjtës arsye Shpirti i Shenjt na krahason me pemët e mbjella pranë ujërave të hirit (krah. Ps. 1,3), në arën e Kishës, të cilat duhet të sjellin fryt në kohën e tyre; me shermendet e hardhisë, trungu i të cilëve është vetë Jezu Krishti, të cilat duhet të prodhojnë rrush të zgjedhur; me grigjën, bariu i së cilës është Jezu Krishti; duhet të shto-het që të prodhojë qumësht; me tokën e pëlleshme të cilën Hyji e punon e në të cilën fara shumëzohet dhe sjell fryt tridhjetë fish, gjashtëdhjetë fish, njëqind fish. Jezu Krishti e mallkoi fikun e pa fryt dhe e gjykoi shërbëtorin dembel që nuk e shfrytëzoi talentin e tij. E gjithë kjo na dësh-mon se Jezusi prej nesh të mjerëve do që të fitojë diçka si fryt të veprave të mira, sepse këto vepra i takojnë vetëm atij sepse jemi të krijuar në Jezu Krishtin (krah. Ef 2,10). Këto fjalë të Shpirtit të Shenjtë tregojnë se Jezu Krishti është i vetmi fi-llim dhe se duhet të jetë qëllimi i vetëm i të gjitha veprave tona të mira dhe se duhet t’i shër-bejmë jo vetëm si mëdi-tës, por si skllav të dashurisë. Ta shpjegoj këtë.

69. Janë dy mënyra në të cilat dikush në tokë mund t’i ta-kojë dikujt ose të varet prej pushtetit të tij: shërbimi i thjesht dhe skllavërimi; për këtë shkak kemi edhe emrimet shërbëtor dhe skllav. Në shërbimin e thjeshtë në mes të të krishterëve njëri obligohet se do t’i shërbejë tjetrit për një kohë, për një pagesë ose për ndonjë shpërblim. Në sklla-vëri njeriu është plotësisht i varur prej tjetrit tërë jetën e tij dhe duhet t’i shërbejë zotërisë së vet, duke mos pritur kurrfarë pagese as kompensimi, si ndonjë prej kafshëve të tij mbi të cilën ai ka të drejtë jete dhe vdekjeje.

70. Skllavëria ka tri mënyra: natyrore, e detyruar dhe vull-netare. Në mënyrën e parë janë të gjitha krijesat e Hyjit: E Jahves është toka dhe gjithka ajo ka (Ps 24,1); në të dytën janë djajtë dhe të dënuarit; në të tretën: të drejtit dhe shenjtërit. Skllavërimi vullnetar është më i përsosuri dhe më i lav-dishmi për Hyjin, i cili i shikon zemrat, i cili i shqyrton zemrat dhe i cili quhet Hyji i zemrave ose i vullnetit të mirë dhe me të vërtetë me këtë skllavëri vullnetare i ofrohemi Hyjit dhe shërbimit të tij më shumë se asnjë gjëje në botë edhe atëherë kur natyra nuk do të na obligojë për këtë.

71. Plotësisht dallon shërbëtori prej skllavit : 1. Shëtbëtori nuk i jep zotërisë së tij gjithçka që është, gjith-çka që ka dhe gjithçka që mund të fi-tojë prej tjetrit dhe vet-vetiu; por skllavi i dorëzohet plotësisht zotërisë së vet me gjithçka që ka dhe çfarë mund të fitojë pa kurrfarë përjash-timi. 2. Shërbëtori kërkon pagën për punën e vet, por skllavi nuk mund të kërkojë asgjë, edhe nëse punon sa të dojë me qën-drueshmëri, shkathtësi dhe rëndë. 3. Shërbëtori mund të lë zotërisë së tij kur të dojë, ose bile kur t’i kalojë afati i detyrës së tij; por skllavi nuk ka të drejtë të lë zotërinë e tij kur të dojë. 4. Zotëria nuk ka të drejtë në jetën dhe vdekjen e shërbëtorit të vet; po ta mbyste si ndonjë kafshë do të bënte vrasje të padrejtë; por zotëria, sipas ligjit mbi skllavërinë, ka të drejtë mbi jetën dhe vdekjen e skllavit dhe mund t’ia shesë kujt të dojë ose ta vrasë, të them, si kalin e vet. 5. Më në fund, shërbëtori qëndron në detyrën e zotërisë për një kohë e skllavi përgjithmonë.

72. Asgjë në jetë nuk e vë njeriun në posedim më të madh ndaj tjetrit se sa skllavëria; njësoj, në jetën e krishterë s’ka asgjë që do të na bënte pronë të plotë të Jezu Krishtit dhe Nënës së tij se sa skllavëria vullnetare sipas shembullit të vetë Jezu Krishtit, i cili për dashuri ndaj nesh e mori naty-rën e skllavit (krah. Fil 2,7), dhe Virgjërës së shenjt, e cila u quajt shërbëtore dhe skllave e Hyjit (krah. Lk 1,38). Apos-tulli me krenari quhet servus Christi (krah. Rom 1,1; Gal 1,10). Edhe të krishterët, shumë herë, në Shkrimin e Shenjt janë quajtur servi Christi (krah.1Kor 7, 22); fjala servus, siç ka vërejtur një njeri i madh, dikur e kishte kuptimin e skllavit sepse ende nuk kishte shërbë-torë në kuptimin e sotëm, pasi që u kanë shërbyer zotërinjve vetëm skllevërit ose të lirët: për këtë Katekizmi i Koncilit të Tridentit, që të shmangë prej nesh çdo dyshim, si të mos ishim skllevërit e Jezu Krishtit, shprehu me shprehje të qartë, duke na quajtur mancipia Christi, robërit e Krishtit.

73. Unë them se duhet t’i takojmë Jezu Krishtit dhe t’i shër-bejmë jo vetëm si shërbëtorë meditës, por si skllevër vull-netarë të cilët dhurohen prej dashurisë së madhe dhe i kushtohen shërbimit të tij në mënyrë të skllavit, për shkak të vetë nderit që i takojnë atij. Para pagëzimit ishim robër të djallit; pagëzimi na ka bërë skllevër të Krishtit; për këtë arsye të krishterët janë me doe-mos ose skllevër të djallit ose skllevër të Jezusit.

74. Çfarë gjithçka them absolutisht për Krishtin, këtë e them relativisht për Virgjërën e shenjtë, sepse atë e zgjodhi Krishti si pjesë të pandashme të jetës, vdekjes, lavdisë së vet dhe fuqisë së vet në tokë dhe në qiell dhe me hirin e vet i dha të gjitha të drejtat dhe përparësitë e Madhërisë së tij që ai i pati sipas natyrës së vet: gjithçka që Hyjit i takon sipas natyrës, Marisë i takon sipas hirit, thonë shenjtërit ; kështu që ata të dy, sipas fja-lëve të tyre, kanë të nënsh-truarit e njëjtë, shërbëtorët dhe skllevërit, pasi që kanë të njëjtin vullnet dhe të njëjtin pushtet .

75. Pra, mund të themi, sipas mendimit të shenjtërve dhe të shumë njerëzve të mëdhenjë, se mund të quhemi dhe të bëhemi robër të dashurisë së Virgjërës së tejetshenjtë, që ashtu të jemi në mënyrë më të përsosur skllavër të Jezu Krishtit. Virgjëra e tejetshenjtë është mjet me të cilin Zoti ynë është shërbyer për të arritur tek ne; ajo gjithashtu është mjet me të cilin duhet të shërbe-hemi që të vijmë tek ai, sepse ajo nuk është si-kurse krijesat e tjera që, për t’u of-ruar atyre më me kënaqësi do të na largonin nga Hyji se sa do të na ofronin tek ai; përkundrazi dëshira më e madhe e Marisë është që të na bashkojë me Jezusin, Birin e saj e dë-shira më e madhe e Birit të saj është që të vijmë tek ai për-mes Nënës së tij të shenjtë. Në këtë mënyrë aq më tepër e nderojmë dhe ia plotësojmë dëshirën, se sa do ta nderonte dikush mbretin dhe do t’ia plotësonte dëshirën, që për t’u nënshtruar në mënyrë më të përsosur atij, të shpallet skllav i mbretëreshës. Ja, kështu thonë etërit e shenjtë, e pas tyre edhe shën Bonaventura, se Virgjëra e shenjtë është rruga në-për të cilën do të arrijmë tek Zoti ynë: “Rruga nëpër të cilën arrijmë tek Jezusi është t’i afrohemi asaj” .

76. Pos kësaj, Virgjëra e shenjtë është Mbretëreshë e qiellit dhe e tokës, siç thashë më parë: “Ja, pushtetit të Hyjit i është nënshtruar gjithçka, deri edhe Virgjëra; e pushtetit të Virgjërës i është nënshtruar gjithçka, deri edhe vetë Hyji” , thonë shën Anselmi, shën Bernardi, shën Bernardini dhe shën Bonaventura. A nuk janë të gjitha krijesat të nënsh-truara asaj dhe robër të saj? A nuk është e arsyeshme se kur ka aq shumë robër të detyruar, të mos ketë edhe të atillë prej dashurie, të cilët vullnetarisht e zgjedhin për Zotërue-se të përgjithshme të tyre, si skllevër të saj? Çfarë, a do të kenë njerëzit dhe djajtë skllevër të vet vullnetarë e Maria nuk do t’i ketë? Secili mbret konsideron si nderim të vetin nëse mbretëresha, shoqja e saj, ka skllevër mbi jetën dhe vdekjen e të cilëve ka pushtet, sepse nderi dhe pushteti i mbretit njëkohësisht është nder dhe pushtet i mbretëreshës; a mund të paramendojmë atëherë se edhe Zoti ynë nuk do të jetë i kënaqur nëse ka skllevër edhe Nëna tejetshenjte e tij, të cilën ai si më i miri Bir, që kurdoherë ka ekzistuar, e bëri pjesëtare të krejt pasurisë së tij? A thua Jezusi më pak e nderon dhe e do Nënën se sa Asneri Esteren dhe Salomo-ni Be-tsabejen (krah. Est 5,6 dhe 1 Mbr 2,19)?

77. Ku po më shpie ky lapsi im? Pse kaq shumë ndalem duke e shpjeguar një gjë që është aq e njohur? Nëse dikush nuk do që të quhet i robëruari i Virgjërës së shenjtë, të mos quhet! Vetëm le të jetë dhe le të quhet ai i robëruari i Jezu Krishtit! Ashtu do të jetë i robëruari edhe i Virgjërës së shenjtë sepse Jezusi është fryti dhe lavdia e Marisë. Këtë përsosmërisht e bëjmë mu me përshpirtërinë për të cilën do të flas më vonë.

Duhet të zbrazemi prej të gjitha të këqijave që janë në neve dhe të vishemi me njeriun e ri, Jezu Krishtin

78. E VËRTETA E TRETË. – Veprat tona më të mira rre-gullisht i njollos dhe i prish thellësia e ligë e shpirtit tonë. Kur dikush e zbraz ujin e pastër dhe të kthjelltë në një enë që ka erë të pakëndshme ose verën në vozgë, të cilën nga brenda e ka prishur vera tjetër, e vendosur më parë në të, atëherë uji i kthjelltë dhe vera e mirë prishen, sepse lehtë e fitojnë erën e pakëndshme. Gjithashtu kur Hyji i vë hiret dhe brymën e tij qiellore ose verën e mirë të dashurisë së vet në enën e shpirtit tonë të prishur me mëkatin e rrjedh-shëm dhe personal, atëherë dhuratat e tij rregullisht i prish tharmi i keq dhe llomi i keq, që mëkati e ka lënë në ne; këtë erë të pakëndshme e lëshojnë atëherë edhe veprat tona, qoftë ato që rrjedhin prej virtyteve më të larta. Që të arrijmë përsosmërinë, që bëhet vetëm në njësimin me Krish-tin, është shumë me rëndësi të zbrazemi prej asaj që është e keqe në ne: përndryshe Zoti ynë, i cili pa masë është i pas-tër dhe pa masë e urren edhe njollën më të vogël në shpirt, do të na dëbojë prej syve të vet dhe nuk do të njësohet me ne.

79. Që të zbrazemi prej vetvetes, duhet që së pari me dritën e Shpirtit të Shenjt t’i njohim mirë thellësitë tona të liga, paaftësinë tonë për çfarëdo të mire, të ne-vojshme për shëlbim, dobësinë tonë në të gjitha gjërat, paaftësinë tonë të vazhduesh-me, mos meritimin tonë për asnjë hir dhe të keqen e përgjithshme që është në ne. Mëkati i atit tonë të parë gati na ka prishur të gjithëve, na ka thartuar, shpresën na e ka hidhëruar sikurse edhe tharmi që e tharm dhe e frynë gjithë brumin ku futet. Më-katet personale që kemi bërë, qoftë të rënda ose të lehta, sado të jenë të falura, e kanë rritur epshin tonë, dobësinë tonë, mos qëndresën dhe prishtësinë tonë dhe kanë lënë mbeturina të këqija në shpirtin tonë. Trupat tonë janë ashtu të prishur sa që Shpirti i Shenjt (krah. Ps 51,7 dhe Rom 6,6) i quan trupa mëkatarë, u janë të nënshtruar mijëra e mijëra sëmundjeve, çdo ditë prishen dhe në ta ngjizet vetëm zhuga, krimbat dhe kal-bësira. Shpirti ynë, i njësuar me trup, është bërë aq trupor sa-që është quajtur trup: Çdo trup në tokë është mbrapsh-tuar (Zan. 6,12). Trashëgimi ynë është vetëm mendjemadhësia dhe verbësia e shpirtit, zemra e gurtë, dobësia dhe mosqëndrushmëria në shpirt, kryengritja e epsheve dhe sëmundja në trup. Ne jemi sipas natyrës më mendjemëdhenj se pavodi, jemi të ngjitur për toke më shumë se shakullina, më të këqij se cjeptë, më ziliqarë se gjarpërinjtë, më grykës së derrat, më të hidhëruar se tigrat, më përtac se breshkat, më të dobët se kallami dhe më të pavendosur të “vjetrokaza”. Në vetvete s’ke-mi asgjë tonën, pos zbrazëtirën dhe mëkatin, dhe për këtë nuk meritojmë gjë tjetër pos hidhërimin e Hyjit dhe ferrin e pafund (krah. Ef 2,3).

80. E para, a duhet të befasohemi atëherë kur Zoti ynë thotë se atij që do t’i shkojë pas duhet të heqë dorë nga vetvetja dhe duhet ta urrejë vetveten, se ai që do jetën e vet do ta humbasë, e se do ta shpëtojë ai që e urren (krah. Mt 16, 25). Kjo Urti e pafund e cila nuk i jep urdhërimet e veta pa ar-sye, na thotë ta urrejmë vet-veten, sepse jemi shumë të denjë për urrejtje. Asgjë nuk është ashtu e denjë për da-shuri si Hyji dhe asgjë aq e denjë për urrejtje sa vetë ne.

81. E dyta, që të zbrazemi prej vetvetes, duhet të vdesim vetvetes, që do të thotë, duhet të heqim dorë nga fuqitë tona shpirtërore dhe shqisat tona trupore. Duhet të shohim si të mos shihnim, të dëgjojmë si të mos dëgjonim asgjë, të shërbehemi me gjërat e kësaj bote si të mos shërbeheshim me to (krah. 1Kor 7,31). Shën Pali këtë e quan vdekje të përditshme: Ditë për ditë vdesim (1Kor 15,31). Nëse fara e grurit nuk bie në tokë dhe nuk vdes, mbetet vetëm (krah. Gjn 12, 24), dhe nuk sjell fryt të mirë. Nëse nuk i vdesim vetvetes dhe nëse përshpirtë-ritë tona më të shenjta nuk na shpien në këtë vde-kje të nevojshme dhe të frytshme, nuk do të sjellim fryt të vlefshëm. Përshpirtëritë tona do të na bëhen të padobishme, dhe të gjitha veprat tona të drejta do ti bënte të papastra vetëdashja jonë dhe vullneti i jonë personal. Në këtë rast Hyjit do t’i gërditeshin flitë tona më të mëdha dhe veprat tona më të mirat, të cilat do të mund t’i bënim dhe në mo-mentin e vdekjes sonë do të gjendeshim duarzbrazët në bazë të virtyteve dhe meritave dhe nuk do të kishim as shkëndijën e dashurisë së pastër, që u ndahet vetëm shpirt-rave të cilët e vdesin vetes dhe jetën e kanë të fshehur me Krishtin në Hyjin (krah. Kol 3,3).

82. E treta. Prej të gjitha përshpirtërive ndaj Vir-gjërës së tejetshenjte duhet të zgjedhim atë që më së shumti na shpie në këtë vdekje vetvetes, sepse kjo është më e mira dhe më e përshtatshmja për përkushtim. Po, për këtë nuk mund të mendojmë se gjithçka që shkëlqen është ar, as se gjithçka që është e ëmbël është mjalt, as çfarë është e lehtë dhe çfarë bën numri më i madh i njerëzve se ajo është më e mira gjë për përkushtim. Sado që ka mistere natyrore me ndihmën e të cilave mund të bëjmë disa vepra natyrore për kohë të shkurtër, me shpenzim të vogël dhe lehtë, gjithashtu ka mistere në rendin e hirit, me ndihmën e të cilave mund të bëjmë vepra mbinatyrore për kohë të shkurtër, lehtë dhe këndshëm: të zbrazemi prej vetvetes, të mbushemi me Hyjin dhe të bëhemi të përsosur. Ushtrimi që mendoj ta shpall është njëri nga misteret e hirit që nuk e njeh një numër i madh i të krishterëve, e njeh vetëm një numër i vogël që e duan Hyjin, aq më pak ka sish që e bëj-në dhe u dukët gjë e ëmbël. Por, para se të filloj të shpall këtë ushtrim, ja e vërteta e katërt e cila rrjedh nga e treta.

Maria me rolin e saj amtar lehtëson takimin personal me Krishtin

83. E VËRTETA E KATËRT. – Është veprim i përsosur të mos i ofrohesh Hyjit i vetëm, pa ndërmjetësues, sepse është nënçmim. Thellësia jonë siç kam treguar, është shumë e prishur nëse mbështetemi në përpjekjet tona personale, në aftësitë tona dhe përgaditjen të arrijmë tek Hyji dhe t’i pëlqejmë; gjithnjë do të njollosen të gjitha veprat tona të mira ose do të jenë të një vlere të vogël para Hyjit, kështu që nuk do ta nxisë që të njësohet me ne dhe të na i dëgjojë lutjet tona. Sepse Hyji me të vërtetë nuk na e ka dhënë pa arsye ndër-mjetësuesin para Madhërisë së tij. Ai e pa padenjësinë dhe paaftësinë tonë, dhe i erdhi keq për ne, dhe që të na e mun-dësojë t’i ofrohemi mëshirës së tij, na i mundësoi ndërm-jetësuesit e fortë para Madhërisë së tij. Për këtë arsye, të mos kemi kujdes për këta ndërmjetësues dhe t’i ofrohemi drejtpërdrejtë shenjtërisë së Hyjit pa kurr-farë ndërmjetë-simi, do të thoshte të mos kemi përvujtëri, të mos kemi nderim ndaj Hyjit, aq të madh dhe aq të shenjtë. Kush do të bënte ashtu, nuk do të tregonte kujdes ndaj Mbretit të mbretërve, por ndaj mbretit tokësor, të cilit nuk do të donim t’i ofroheshim pa kurrfarë miku, i cili do të fliste për ne.

84. Shpëtimtari ynë me shëlbimin e tij u bë ndërmjetësuesi i ynë tek Hyji Atë; në të duhet të lutemi me tërë Kishën e lavdishme dhe atë udhëtare. Në të kemi mundësi t’i ofro-hemi Madhërisë së Hyjit, dhe kurrë nuk duhet t’i afrohemi atij përveçse të mbështetur në meritat e Jezusit dhe të vishemi në to sikurse Jakobi i vogël që doli para babait të tij Izakut i veshur në lëku-rën e edhit, që të marrë bekimin e atit (krah. Zan 27).

85. A thua, me të vërtetë, s’kemi nevojë për ndër-mjetësues te vetë Ndërmjetësuesi? A është pastërtia jonë mjaft e madhe që të mund të njësohemi me të pa ndërmjetësues, drejtpërdrejtë dhe vetvetiu? A nuk është ai Hyj, plotësisht i njëjtë me Atin e tij, e sipas kësaj edhe Shenjti mbi shenjtërit, njësoj i denjë për nderim si Ati i tij? Nëse prej dashu-risë së pamasë ndaj nesh u bë dëshmitar dhe ndë-rmjetësues i yni te Hyji, Ati i tij, që të zbusë dhe të shpërblejë çfarë kishim detyrim, athua për këtë kemi më pak nderim dhe frikë para madhërisë së tij dhe shenjtërisë së tij? Të themi, pra haptas me shën Bernardin, se na nevojitet ndërmjetësuesi te vetë Ndërmjetësuesi dhe se Virgjëra Mari është më e përshtatshmja të kryej këtë detyrë të ëmbël. Sikurse që Jezusi erdhi përmes saj tek ne, ashtu edhe ne përmes saj duhet të arrijmë tek Jezusi. Nëse frikësohemi të shkojmë drejtpërdrejtë tek Jezu Krishti, Hyji, qoftë për shkak të madhërisë së madhe të tij, qoftë për shkak të ultësisë sonë, qoftë për shkak të mëka-teve tona, ne, pa frikë, e lusim Marinë, Nënën tonë për ndihmë dhe ndërmjetësi: ajo është e mirë, ajo është e butë, ajo s’ka në vete asgjë të ashpër dhe dëbuese, asgjë tepër të lartë dhe tepër të shkëlqyeshme, duke e shikuar atë shohim na-tyrën tonë të pastër. Ajo nuk është diell që do të na i merrte sytë, njerëzve të dobët me rrezet e veta të forta; por është e bukur dhe e këndshme si hëna e cila merr dritën e vet prej diellit dhe e rregullon sipas aftësive të të pamit tonë të dobët. Aq është e ëmbël, saqë nuk e refuzon askënd që kërkon prej saj ndërmjetësi, kush e di sa të jetë mëkatar, sepse siç thonë shenjtërit, kurrë nuk është dëgjuar, që kur është bota botë, që dikush të kërkojë ndihmën e saj me shpresë dhe qënd-resë, e që ajo ta ketë prapësuar. Është aq e fortë që lutjet e saja kurrë nuk janë prapësuar. Mjafton që ajo të paraqitet para Birit të vet dhe të lutet, ai menjëherë dëgjon, ai men-jëherë pranon. Ai nuk mund të qëndrojë i qetë në lutjet e Nënës së vet të dashur duke e kujtuar gjithmonë kraharorin e saj dhe gjinjtë të cilët e ushqyen.

86. Gjithçka që kam përmendur është nxjerrë nga veprat e shën Bernardit dhe shën Bonaventurës. Sipas tyre deri tek Hyji duhet të ngjitemi nëpër tri shkallë. Shkalla e parë, për ne më e afërta dhe më e përshtat-shmja për fuqitë tona, është Maria; e dyta është Jezu Krishti dhe e treta është Hyji Atë. Që të vijmë te Jezusi duhet të shkojmë tek Maria, sepse ajo është ndërmjetësuesja e jonë me lutjen e saj. Që të arrijmë tek Ati i amshuar duhet të shkojmë tek Jezusi sepse ai është ndërmjetësuesi ynë me shëlbim. Të mbajmë me përso-smëri këtë rend për të cilin do të flas më vonë.

E bartim thesarin e hirit në enët prej argjile

87. E VËRTETA E PESTË. – Për shkak të dobësisë dhe thyeshmërisë sonë, e kemi shumë vështirë të ruajmë në vete hirin dhe thesarin që kemi fituar prej Hyjit. E bartim këtë thesar, i cili vlen më shumë se qielli dhe toka, në enët prej argjile (2Kor 4,7), në trupin e vdekshëm dhe në shpirtin e paqëndrueshëm dhe të dobët të cilin çdo imtësi e rrëzon dhe e zhduk.

88. Djajtë, këta vjedhës të shkathtë, duan që me sulm të papritur të na robërojnë dhe të na marrin gjithçka ke-mi. Ditë e natë e presin momentin e volitshëm për këtë punë. Pandërprerë na rrethojnë që të na përpijnë (krah. 1Pj 5,8) dhe në një moment, me një mëkat të na i rrëmbejnë të gjitha hiret dhe dhuratat që i kemi fituar për shumë vite. E keqja e tyre, përvoja e tyre, prita e tyre dhe numri i tyre duhet të na e fusin në eshtra frikën e madhe prej fatkeqësisë aq të madhe kur dimë se disa persona, më me plot hire, më të pasur me virtyte, më të vendosur me përvojë dhe më të mëdhenj në shenjtëri, kanë qenë të befasuar, fatkeqësisht të robëruar dhe të plaçkitur. Oh, sa cedra të Libanit janë parë dhe yje të qiellit si bien, humbin në një moment të gjithë lartësinë e tyre dhe të gjithë shkëlqimin e tyre! Prej nga ky ndryshim i çuditshëm? Me siguri nuk është prej mungesës së hirit, sepse ai nuk i mungon askujt, por prej mungesës së përvujtërisë. Këta persona janë mbajtur më të fortë dhe më të aftë se sa kanë qenë; janë konsideruar të aftë që të ruajnë thesarin e tyre, kanë shpresuar në vetvete dhe janë mbështetur në vetvete. Kanë mbajtur shtëpinë e tyre mjaft të sigurt dhe arkat e tyre mjaft të forta që të mund të ruajnë thesarin e çmueshëm. Për këtë mbështetje të pandjeshme në fuqitë e veta (edhe pse mendonin se mbështeteshin vetëm në hirin e Hyjit) lejoi Zotëria i drejtë që të jenë të plaçkitur duke i lënë të merren me vetveten. Tmerr! Po të kishin njohur përshpir-tërinë e mrekulluar të cilën do ta tregoj më vonë, do t’ia kishin besuar thesarin e vet Virgjërës besnike, e ajo do t’ua ruante si pronë të vet, aq më shumë këtë ruajtje do ta kon-sideronte si detyrë të ngushtë të veten.

89. Është vështirë të qëndrohet në hir për shkak të mbrap-shtisë së botës. Bota e sotme është aq e prishur, që njëjtë i njollos domosdo zemrat e rregulltarëve, nëse jo balta e saj atëherë së paku pluhuri i saj; ashtu që është një lloj mrekullie nëse ndo-kush mbetet besnik krahas stuhisë së madhe, të mos e bartë ajo, krahas këtij deti të tërbuar, e të mos e mbulojnë valët ose të mos e robërojnë pi-ratët dhe cubat; krahas këtij ajri të ndotur e të mos infektohen. Virgjëra, e vetmja është besnike, së cilës gjarpri kurrë nuk mund i bëri asgjë, vetëm ajo u bën këtë mrekulli të gjithë atyre që i shër-bejnë asaj sa më mirë që munden.