Shkarko PDFdownload

Shqyrtim mbi përshpirtërinë e vërtetë ndaj së lumes Marisë Virgjër - Kreu i pestë

Spis treści

 

Kreu i pestë

USHTRIMET E VEÇANTA TË KËSAJ PËRSHPIR-TËRIE

A. Ushtrimet e jashtme

226. Edhe pse kjo përshpirtëri në thelbin e saj është në brendësinë e shpirtit, prapëseprapë ka më shumë ush-trime pëshpitërie të jashtme, të cilat nuk duhet lërë pas dore, duke iu përmbajtur asaj nga Shkrimi i Shenjtë: Këtë është dashur të bëni e nga ajo e para nuk është dashur të hiqni dorë (Mt 23,23). Për shkak se ushtrimet e jashtme të bëra mirë, ndihmojnë të brendshmet; njeriut që gjith-monë vepron në bazë të ndjenjave, i përkujtojnë çfarë ka bërë dhe çfarë duhet bërë; që janë më të përshtat-shme të veprojnë në dobi të të afërmit, i cili i sheh, e për këtë nuk janë të mira vetëm ato të brendshmet. Pra, asnjë njeri i kësaj bote, as kritikues të mos ngatë-rrohet duke thënë se përshpirtëria e vërtetë është në zemër; se duhet ikur nga e tërë ajo që është e jashtme, sepse në këtë mund të ketë kotësi; se duhet fshehur përshpirtërinë e vet, etj. Unë u përgjigjem atyre me Më-suesin tim: le t’i shohin njerëzit veprat tuaja të mira, që ta lavdërojnë Atin tuaj që është në qiell (Mt 5,16). Si-gurisht, nuk guxojmë, siç thotë shën Gregori , të bëjmë veprat tona dhe përshpirtëri të jashtme për t’u pëlqyer njerëzve dhe që ata të na lavdërojnë, sepse kjo do të ishte kotësi; por i bëjmë nganjëherë para njerëzve me qëllim që t’i pëlqejmë Hyjit dhe me këtë shembull tonë t’i shpiem edhe të tjerët që ta lavdërojnë Hyjin, pa kurr-farë kujdesi a do të na urrejë kush për këtë ose do të na lavdërojë. Do të sjell këtu vetëm disa ushtrime të jasht-me. I quaj kështu, jo pse do të bëjmë pa përshpirttëri të brendshme, por pse me të vërtetë janë pjesërisht të jashtme, sipas kësaj i dallojmë prej atyre thjesht të bren-dshme.

1. Përgatitja për bërjen e përkushtimit

227. Ushtrimi i parë. Ata që duan të përqafojnë këtë përshpirtëri të veçantë, e cila ende nuk është ngritur në shoqatë edhe pse kjo është e pëlqyeshme, do të për-dorin (marrin) bile dymbëdhjetë ditë për t’u liruar nga shpirti i botës, që është aq në kundërshtim me shpirtin e Krishtit, siç kam thënë në pjesën e parë të kësaj Përgatitjeje për Mbretërinë e Jezu Krishtit. Mandej do të përdorin tri javë që të mbushen me Jezu Krishtin përmes Virgjërës së shenjtë. Pra, mund t’i përmbahen këtij rendi:

228. Në javën e parë në të gjitha lutjet dhe veprat e për-shpirtshme do të luten për njohurinë e vetvetes dhe për pendim të përsosur për mëkatet e tyre; dhe gjithçka do të bëjnë në shpirtin e përvujtërisë. Për këtë qëllim, nëse duan, do të mund të mendojnë atë që kam thënë mbi thellësinë tonë të mbrapshtë, dhe për gjashtë ditët e para të kësaj jave nuk do ta vrojtojnë ndryshe vet-veten, por si kërmij, vemje, bretkosa me dregëza, derra, gjarpërinj dhe edha, ose do të kenë në mend këto tri thënie të shën Bernardit: “Mendo se ç’ke qenë, embrion i kalbët; çfarë je tani, enë prej dheu; çfarë do të jesh, ushqim kërmijsh ”. Do t’i luten Jezu Krishtit Zot dhe Shpirtit Shenjtë të tij: O Zot, bëj që të shoh; ose: O po ta njihja vetveten; ose: Eja, Shpirti i Shenjtë. Dhe do t’i them çdo ditë litanitë Shpirtit Shenjtë me lutjen e cila vijon, siç janë të shënuara në pjesën e parë të këtij shkrimi. Do ti drejtohen Virgjërës së shenjtë dhe do ta lusin për këtë hir të madh të njohurisë së vetvetes, e cila duhet të jetë themel për të gjitha të tjerat. Për këtë qëllim do të lusin çdo ditë: Të falemi Mari, ylli i detit, dhe litanitë e saj.

229. Në javën e dytë, në të gjitha lutjet e veta dhe në veprat gjatë ditës do të mundohen ta njohin Virgjërën e shenjtë, dhe për këtë njohuri do të lusin Shpirtin Shenjtë. Do të mund të lexojnë dhe të mendojnë çfarë kemi thënë dhe do të thonë si në javën e parë litanitë e Shpirtit Shenjtë dhe Të falemi yll i detit dhe krahas kësaj edhe një rruzare të plotë çdo ditë, ose bile një pjesë të saj në këtë njet.

230. Javën e tretë do të përdorin për të njohur Jezu Krishtin. Do të mund të lexojnë dhe mendojnë çfarë kemi thënë mbi këtë dhe do të thonë lutjen e shën Augustinit, e cila është e vendosur në fillim të pjesës së dytë. Me këtë shenjt mund të thonë dhe të përsërisin njëqind e njëqind herë gjatë ditës: O Zot, që të njoh ty; ose: O Zot, që të shoh, që të shoh se kush je ti. Dhe do t’i thonë si ditët e tjera litanitë Shpirtit Shenjtë dhe Të falemi yll i detit, duke shtuar çdo ditë litanitë Emrit të Jezusit.

231. Në fund të këtyre tri javëve do të rrëfehen dhe do të kungohen me njet që t’i dorëzohen Jezu Krishtit përmes duarve të Marisë në cilësinë e skllavit të da-shurisë. Pas kungimit, të cilin do të mundohen ta ma-rrin sipas këshillave që do t’i sjell më vonë, do të thonë formulën e kushtimit të tyre, të cilën, gjithashtu, mund ta gjejnë këtu pak më pas. Nëse kjo formulë nuk është e shtypur, le ta përshkruajnë ose le t’ua për-shkruajë dikush tjetër, dhe cilën ditë të bëjnë kushti-min, atë të njëjtën ditë le ta nënshkruajnë me emrin e vet.

232. Do të ishte mirë nëse atë ditë do t’i paguanin dëmshpërblim Jezusit dhe Nënës së tij të shenjtë, qoftë si pendesë për mosbesnikëritë ndaj premtimeve të pagëzimit, qoftë që me të të doshmojnë varshmërinë e vet ndaj zotërimit të Jezusit dhe Marisë. Kjo pagë do të jetë sipas përshpirtërisë dhe mundësisë së secilit veç e veç, si p.sh. agjërim, ndonjë vetmohim, ndonjë lëmoshë ose ndezje qiriu. Edhe të mos sjellin asgjë tjetër në dhu-ratë, por vetëm zemrat e dashura, kjo do të ishte mjaft për Jezusin i cili shikon vetëm në vullnetin e mirë.

233. Çdo vit, madje, të njëjtën ditë, do të ripërtërijnë të njëjtin përkushtim, duke bërë të njëjtat ushtrime të përshpirtshme për tri javë. Aq më tepër, do të mund të përtërijnë çdo muaj dhe çdo ditë gjithçka që kanë bërë, me këto pak fjalë: Krejtësisht jam i yti dhe gjithçka e imja të takon ty, Jezusi im i dashur, përmes Marisë, nënës sate të shenjtë.

2. Lutja e rruzarës së vogël të Marisë

234. Ushtrimi i dytë. – Do të thonë çdo ditë dhe tërë je-tën rruzaren e vogël të Marisë, por jo duke e konsi-deruar këtë si obligim. Ajo përbëhet pre tri Ati ynë dhe dymbëdhjetë Të falemi Mari në nder të dymbëdhjetë privilegjeve dhe madhështive të Zojës. Ky ushtrim është shumë i vjetër dhe themelin e ka në Shkrimin Shenjt. Shën Gjoni e pa gruan me kurorë prej dymbë-dhjetë yjesh, të veshur në diell dhe me hënë nën këmbë (krah. Zb 12,1). Sipas shpjegimeve, kjo grua është Vir-gjëra e shenjtë.

235. Në shumë mënyra mund të thuhet kjo rruzare e vogël, dhe do të ishte shumë gjatë po t’i sillnim këtu të gjitha; vetë Shpirti i Shenjtë do t’i mësojë ata që do të jenë më besnikë këtij ushtrimi të përshpirtshëm. Prapë-seprapë ja mënyra më e thjeshta. Së pari thuaj: Je e denjë të të lavdëroj, Virgjër e shenjtë; më jep forcë kun-dër armiqve tu, mandej lute Besoj, dhe tri herë nga një Ati ynë, katër Të falemi Mari dhe një Lavdi Atit. Në fund thuhet: Nën mbrojtjen tënde ...

3. Bartja e zinxhirit

236. Ushtrimi i tretë. – Ata që bëhen kështu skllevër të Jezusit në Marinë do të bëjnë këtë gjë që duhet lavdë-ruar, gjë të ndershme dhe të dobishme, nëse bartin si shenjë të skllavërisë së tyre të ëmbël, zinxhir të hekurt mu për këtë qëllim të bekuar me bekim të veçantë, i cili gjendet pak më vonë. Vërtet, këto shenja të jashtme nuk janë të rëndësishme, prandaj njeriu mund të jetë plotësisht mirë pa to, edhe pse e ka pranuar këtë përshpirtëri. Prapëseprapë nuk mund e të mos i lavdëroj shumë ata që kanë heq dorë nga zinxhirët e marrëzishëm të skllavërisë djallëzore, me të cilët i pati lidhur mëkati i rrjedhshëm, ndoshta edhe mëkatet personale, dhe vullnetarisht kanë kaluar në skllavërinë e lavdëruar të Jezu Krishtit dhe kreno-hen me shën Palin se janë në zinxhir për Jezusin, në zi-nxhir vërtet të hekurt dhe aspak të shkëlqyeshëm, por njëmijë herë më të lavdishëm se sa janë qaforet e arta mbretërore.

237. Dikur s’ka pasur asgjë më të marrëzishme se kryqin; sot, përkundrazi, në krishterim, s’ka asgjë më të lavdishme se ky dru. Njëjtë mund të themi për zin-xhirët skllavërorë: asgjë e pa nderë nuk ishte në ko-hërat e vjetra, e as sot nuk ka në paganizëm; por tek të krishterët s’ka gjë më të lavdishme se këta zinxhir të Jezusit, sepse na caktojnë dhe na ruajnë nga lidhjet e marrëzishme të mëkatit dhe nga djalli dhe pasi që na sjellin lirinë dhe na lidhin me Jezusin dhe Marinë, jo me doemos e me dhunë si të robëruar, por si bijtë nga dëshira dhe dashuria. Me litarë për njerëz i kam tërhequr, me zinxhir të dashurisë (Oz 11,4)– thotë Hyji në gojën e një profeti – të cilët janë të fortë mu si vdekja (Kk 8,6), e në një anë edhe më të fortë tek ata që do t’i mbajnë me besnikëri deri në vdekje këto shenja të lavdishme. Sep-se disa edhe do t’ua shkatërrojnë trupin duke e shndë-rruar në kalbësirë, por nuk do t’ua shkatërrojnë zinxhi-rët e tyre të skllavërisë të cilët për arsye se janë prej he-kuri, nuk do të kalben lehtë, e ndoshta në ditën e rin-gjalljes, në gjyqin e mbramë të madh, këta zinxhirë, të cilët ende do t’ua lidhin eshtrat, do të kontribuojnë lav-dërimit të tyre dhe do t’u shndërrohen në zinxhir të dritës dhe të lavdisë. Të lumë, pra, njëmijë herë të lum-tur, skllevërit e lavdishëm të Jezusit në Marinë, të cilët do t’i bartin zinxhirët e vet deri në varr!

238. Këta zinxhir barten për këto arsye: E para, t’i përkujtojnë të krishterit kushtet dhe detyrimet e pagë-zimit të tij, ripërtëritjen e përsosur të tyre që e ka bërë në këtë përshpirtëri si dhe detyrën e fortë e cila e lidh që t’u mbetet besnik. Pasi që njeriu më shpesh e më shumë vepron sipas ndjenjave se sa në bazë të fesë së gjallë, lehtë i harron detyrat e veta ndaj Hyjit, nëse ndonjë shenjë e jashtme nuk ia përkujton. Për këtë këta zinxhirë shumë mirë i shërbejnë të krishterit që t’ia për-kujtojnë lidhjet e mëkatit dhe skllavërimin ndaj djallit, prej të cilave e ka liruar pagëzimi i shenjtë, dhe var-shmërinë ndaj Jezu Krishti, të cilën e ka premtuar në pagëzimin e shenjtë dhe të cilin e ka vërtetuar me ri-përtëritjen e premtimeve të pagëzimit. E pse aq pak të krishterë mendojnë në premtimet e veta pagëzimore dhe jetojnë sipas dëshirave të veta si paganët, si të mos i kishin premtuar Hyjit asgjë, një nga arsyet është se s’kanë në vete asnjë shenjë të jashtme që do t’i për-kuj-tonte në këtë.

239. Arsyeja e dytë është që të tregojmë se nuk i tur-përohemi skllavërimit dhe shërbimit Jezu Krishtit dhe se heqim dorë nga skllavërimi i mjerë botës, mëkatit dhe djallit. Arsyeja e tretë është që të siguro-hemi dhe të ruhemi nga zinxhirët mëkatit dhe të djallit. Sepse, ose duhet të bartim zinxhirët e të keqes, ose zinxhirët e dashurisë dhe të shpëtimit: Zinxhirët e më-katit; zin-xhirët e dashurisë.

240. Oh, vëlla im i dashur, t’i këpusim zinxhirët e më-katit dhe të mëkatarëve, të botës dhe të njerëzve të bo-tës, të djallit dhe të shërbëtorëve të tij dhe të flakim larg vetvetes edhe peshën e mbrapsht të tyre: Le t'i këputim vargonjtë e tyre, le ta flakim prej nesh zgjedhën e tyre! (Ps 2,3) Vëri këmbët e tua – të shprehem ashtu me Shpirtin Shenjtë – në vargun e zinxhirit të lavdishëm të Jezu Krishtit, Urtisë së Mishëruar, dhe qafën tonë në zgje-dhën e tij. Ule krahun tënd dhe mbarte atë dhe mos të mër-zisin vargonjtë e saj. (Sir 6,26). Do të vëresh se Shpirti Shenjt, para se t’i thotë këto fjalë, përgatit shpirtin për to, që posa të fillojë mos të tretë këshillën e tij. Ja fjalët e tij: Dëgjo, o bir, e pranoje mendimin tim dhe mos e hidh poshtë këshillin tim (Sir 6, 24).

241. Me siguri do të të vijë mirë, miku im i dashur, që së bashku me Shpirtin Shenjt të jap të njëjtën këshillë: Prangat e saja do të të jenë mbrojtëse e fortë. Sikurse që Jezusi në kryq duhet t’i marrë të gjithë te vetja ose me dashuri ose me zor, ashtu do t’i tërheqë të gjithë të dë-buarit me zinxhirët e mëkateve të tyre, që si të arres-tuarit dhe armiqtë ti lidh për hidhërimin e tij të am-shuar dhe hakmarrjen e tij të drejtë, por të parazgje-dhurit do t’i tërheqë, posaçërisht në këto kohërat e fun-dit me zinxhirët e dashurisë: Të gjithë do t’i tërheq tek unë (Gjn 12, 32); Do t’i tërheqë me vargonj të dashurisë (Oz 11, 4).

242. Këta skllevër të dashurisë së Jezu Krishtit, këta të burgosur të Jezusit, i burgosuri i Krishtit Jezus (Ef 3,1), mund të bartin vargonjtë ose rreth qafe, ose në krah, ose rreth belit, ose në këmbë. Atë Viçenc Caraffa, gjene-rali i shtatë i Kongregatës së jezuitëve, i cili vdiq në zërin e shenjtërisë në vitin 1643, shenjë të skllavërimit të vet barti rreth të hekurt në këmbë dhe thoshte se i vjen shumë keq që nuk mund t’i bartë publikisht zin-xhirët e vet. Më parë e përmendura Nëna Janja prej Jezusit kishte bartur zinxhirët e hekurt rreth belit. Disa të tjera e kanë bartur rreth qafës, që të bëjnë pendesë për qaforet e xhevahirta që kanë bartur në botë; të tjerët prapë e kanë bartur në krahë që gjatë punës së tyre të dorës të kujtohen se janë skllevërit e Jezusit.

4. Përshpirtëria ndaj Misterit të Mishërimit

243. Ushtrimi i katërt: - Përshpirtëria e veçantë ndaj misterit të Mishërimit. Këta të burgosur të Jezusit dhe të Marisë do të kenë përshpirtëri të veçantë dhe të ma-dhe ndaj misterit të Mishërimit, që festohet më 25 mars, mister i cili është në lidhje të veçantë me këtë përshpirtëri. Me të vërtetë Shpirti i Shenjtë ka fymë-zuar besimtarët për këtë përshpirtëri për arsyet vijuese 1. Të nderojnë dhe të ecin sipas varshmërisë së përso-sur, me të cilën Biri i Hyjit deshi të varej prej Marisë në lavdinë e Hyjit, Atit të vet, dhe në shëlbimin tonë. Kjo varshmëri tregohet në kujtimin e misterit, ku Jezu Kri-shti i burgosuri dhe i mbylluri në kraharorin virgjë-ror të Marisë, ku ai varet prej saj në gjithçka; 2. Ti falënde-rojmë Hyjit në hiret e pakrahasueshme, të cilat ia dha Marisë, e veçanërisht që e zgjodhi për Nënë të veten te-jet të denjë, kjo zgjedhhe u bë në këtë mister. Këto janë dy qëllimet kryesore të robërimit tonë Jezusit në Ma-rinë.

244. Kujdes, ju lutem, se unë rregullisht them: rob i Je-zusit në Marinë, robërim Jezu Krishtit në Marinë. Vër-tet, mund të thuhet siç kanë thënë edhe shumë të tjerë deri më tani: rob i Marisë, robërim Virgjërës së shenjtë. Por prapë mbaj se është më mirë të quhemi rob të Je-zusit në Marinë, siç e këshilloi një herë një zyrtar i kishës , udhëheqësi i përgjithshëm i Seminarit të shën Sulpicit, i njohur për mençurinë e tij të rrallë dhe për-shpirtërinë e madhe, kur ky e pyeti për këshillë për këtë gjë. Ja arsyeja e kësaj:

245. 1. Jetojmë në shekullin krenar, në të cilin ka shumë të mençur mendjemëdhenjë që gjithnjë kanë pse të ny-nykasin për ushtrimet e përshpirtshme edhe më të ho-llësishme dhe më solide. Pra, të mos u jap rastin për kritika të panevojshme, mendoj se është më mirë të them: „robërim Jezu Krishtit në Marinë“ dhe më mirë të quhen „rob të Jezusit“, se sa „rob të Marisë“. Në këtë rast e quajmë këtë përshpirtëri më mirë sipas qëllimit të saj të fundit e ky është Jezu Krishti, sesa sipas rrugës dhe mjetit me të cilën arrihet qëllimi, do të thotë ndaj Marisë; megjithëse mund të përdorim mjaft mirë dhe qetë edhe njërin edhe tjetrin emër, siç bëj edhe unë. Kështu p.sh. kush shkon prej Orleansit në Tours për-mes qytetit Ambois, me të drejtë mund të thotë se shkon në Ambois dhe se shkon në Tours; se është udhëtar për Ambois dhe se është udhëtar për Tours, deri sa i vetmi qëllim i udhëtimit të tij është Tours.

246. 2. Pasi që misteri kryesor, të cilin e festojmë në kë-të përshpirtëri është misteri i Mishërimit, në të cilin nuk mund të shohim Jezusin pos në Marinë, të mishë-ruar në kraharorin e saj, atëherë është më mirë të për-doret shprehja „skllavërim Jezusit në Marinë“ – Jezusit, pra, i cili banon dhe zotëron në Marinë, siç shpreh në mënyrë të mrekullushme lutja a aq njerëzve të fam-shëm: “O Jezus, i cili jeton në Marinë, eja dhe jeto në ne me shpirtin e shenjtërisë sate etj.”

247. 3. Kjo mënyrë e të folurit shumë më mirë tregon njësimin e ngushtë në mes të Jezusit dhe Marisë. Ata janë aq ngushtë të njësuar, sa që njëri është plotësisht në tjetrin: Jezusi krejtësisht në Marinë, e Maria krejtë-sisht në Jezusin; ose më mirë, Maria më nuk ekziston, por është vetëm Jezusi në të, prandaj më lehtë do të ndahej drita nga dielli se sa Maria nga Jezusi. Për këtë mund të quajmë Zotin tonë „Jezusi i Marisë“, e Vir-gjërën e shenjtë “Maria e Jezusit”.

248. Nuk më lejon koha këtu të shpjegoj më gjatë shkël-qimin dhe madhështinë e misterit të jetës dhe sjelljes së Jezusit në Marinë, do të thotë misterit të Mishërimit. Për këtë do të më mjafton të them, me dy-tri fjalë, se e para është më i fshehti, më i lartësuari dhe më së paku i njohur mister i jetës së Jezusit; se Jezusi në këtë mister bëri zgjedhjen e të gjithë të zgjedhurve, në marrëveshje me Marinë – duke qëndruar në prehrin virgjëror të saj, të cilin shenjtërit e quajtën sallë të fshehtësive të Hyjit. ; se ai në këtë mister i kreu të gjitha misteret e ardhshme të jetës së vet, me këtë pranoi që t’i jetojë. Duke hyrë në botë Krishti thotë: Ja, po vi për të kryer vullnetin tënd (Heb 10,7); se ky mister, besnik kësaj, përmban në thelb të gjitha misteret dhe i kyç vullnetin dhe hiret e të gjitha mistereve, më në fund ky mister është fron i mëshirës për ne, sepse pasi që Jezusit mund t’i ofrohemi vetëm përmes Marisë, pa ndërjmje-tësinë e Marisë as nuk mund ta shohim, as të flasim me të. Jezusi, i cili gjithmonë e dëgjon lutjen e Nënës së vet, prej këtij froni gjithmonë ndan hiret dhe tregon mëshirë mëkatarëve të mjerë. T'i afrohemi, prandaj, plot guxim fronit të hirit! (Heb 4,16). Misteri i Mishërimit është gjithashtu fron i dhuruesh-mërisë së Krishtit ndaj Marisë sepse ky Adam i ri në kohën e qëndrimit të tij në këtë qiell toskësor bëri aq shumë mrekulli sa që nuk i kuptojnë as engjëjt e as nje-rëzit. Për këtë shenjtërit e quajnë Marinë Madhëri të Hyjit , si të ishte i madhërishëm Hyji vetë në Marinë. Vetëm atje është Zoti i madhërishëm (Iz 33, 21). Mishërimi i Krishtit është gjithashtu fron i lavdisë së Atit qiellor. Jezu Krishti, në Marinë, në mënyrë të përsosur e zbuti Atin e vet, të hidhëruar në njerëzit; në të në mënyrë të përsosur e ktheu lavdinë, të cilën ia pati rrëmbyer më-kati; në të me flinë e vullnetit të vet dhe të vetvetes i dha Atit më shumë lavdi se sa do t’i jepnin ndonjë herë të gjitha flitë e Besëlidhjes së Vjetër; në të, më në fund, i dha Atit lavdinë e pa tregueshme, çfarë ende kurrë nuk e kishte fituar nga njerëzit.

5. Përshpirtëria e madhe ndaj Të falemi Mari dhe rru-zares

249. Ushtrimi i pestë. – Të falemi Mari dhe rruzarja . Shërbëtorët e Marisë shumë me përshpirtëri do të thonë Të falemi Mari ose Përshëndetjen engjëllit, të ci-lës pak të krishterë, po edhe ata të shëndriturit, i njohin çmimin, vlerën, shkëlqyeshmërinë dhe nevojën. U desh që Virgjëra e shenjtë t’u paraqitet shumë herë edhe shenjtërve të mëdhenjë, që t’ua tregojë vlerën e kësaj lutjeje, si p.sh. shën Dominikut, shën Gjon Kapistranit dhe të lumturit Alan de la Roche. Ata kanë shkruar libra të tëra mbi mrekullitë dhe suk-seset e kësaj lutjeje dhe për kthimin e shpirtrave; so-lemnisht kanë deklaruar dhe publikisht kanë predikuar se shpëtimi i botës ka filluar përmes Të falemi Mari, se ashtu edhe shpëtimi i secilit person është i lidhur me këtë lutje; se mu kjo lutje i solli tokës së thatë dhe të pa frytshme frytin e jetës dhe se kjo lutje e njëjta, nëse thuhet me përshpirtëri, me doemos do të bëjë që në shpirtrat tanë të mbijë Fjala e Hyjit dhe të sjellë fryt të jetës, e ai është Jezu Krishti; se Të falemi Mari është ve-sa qiellore, e cila e zbut tokën, do të thotë shpirtin tonë dhe bën të sjell fryt në kohën e vet; e shpirti të cilin nuk e ujit kjo vesë qiellore, kjo lutje, nuk sjell fryte por vetëm mana dhe ferra dhe është afër të jetë i mallkuar.

250. Ja çfarë i zbuloi Virgjëra e shenjtë të lumit Alan de la Roche, si është e shënuar në librin e tij “Mbi dinji-tetin e rruzares” dhe si sjell pas tij Cartagena: “Dije, biro, dhe lajmëroi gjithkujt se shenjë e sigurt se dikush është afër dënimit të amshuar, është nëse ndjen gërdi, shpërfillje dhe moskujdes ndaj përshëndetjes engjëllo-re, e cila e përmirësoi dëmin e tërë botës”. Ja fjalët plo-tësisht ngushëlluese e njëherit plotësisht të ashpra! Nje-riu mezi t’u besojë, po të na mos dëshmonte për vërte-tësinë e tyre ky njeri i shenjtë, e para tij shën Dominiku, e pas tij edhe shumë persona të mëdhenjë dhe përvoja e shumë shekujve. Sepse gjithmonë është vërejtur se e urrejnë dhe e nënçmojnë Të falemi Mari-në dhe rruzaren të gjithë ata që bartin shenjën e të braktisurve, siç janë heretikët, të patenzonët, mendjemëdhenjtë dhe njerëzit e kësaj bote. Heretikët mësojnë dhe e thonë ende Ati ynë, por jo edhe Të falemi Mari e as rruzaren. Ata në këto lutje kreshpërohen; më shumë kanë dëshirë të bartin me vete gjarprin se sa rruzaren. Edhe mendjemëdhenjtë, po edhe në qofshin katolik, pasi që kanë të njëjtat prirje si ati Lucifer, e urrejnë Të falemi Mari-në ose janë indi-ferent ndaj saj, ndërsa rruzaren e konsiderojnë për-shpirttëri për gratë dhe e cila është e mirë vetëm për të pa dijshmit dhe të pa shkolluarit. Përkundrazi, prej përvojës është parë se e duan, dëshi-rojnë dhe e lusin me kënaqësi Të falemi Marinë të gjithë ata që kanë shenja të mëdha të të parazgjedhurve dhe sa më shumë që janë të njësuar me Hyjin, aq më shumë u pëlqen kjo lutje. E mu këtë i ka shtuar Virgjëra Mari shën Alanit pas fjalëve tashmë të përmendura.

251. Unë nuk e di si ndodhi kjo dhe pse, por megjithatë kjo është e vërtetë: të di se a është dikush i shenjtë, s’kam mjet më të mirë se sa të pyes se a i pëlqen ta thotë Të falemi Marinë dhe rruzaren. Them: “a i pël-qen”, sepse mund të ndodhë se dikush mund të gjen-det në pamundësi, të natyrës ose të mbinatyrës , të thotë, por gjithmonë i është e dashur dhe me kënaqësi ua preferon të tjerëve.

252. O shpirtra të paracaktuar, të burgosurit e Jezusit në Marinë, ta dini se Të falemi Mari-a është lutja më e bukur se të gjitha lutjet pas Ati ynë. Kjo është përshën-detja më e përsosur me të cilën mund të përshëndetni Virgjërën e shenjtë, sepse kjo është përshëndetja me të cilën i tejetlarti e përshëndeti përmes krye engjëllit që ta përfitojë zemrën e saj; kjo përshëndetje, plot mahni-tje, kaq shumë i pëlqeu Zemrës së Marisë sa që e dha pëlqimin e vet për Mishërimin e Fjalës, me gjithë për-vujtërinë e saj të thellë. Me këtë përshëndetje edhe ju, nëse e shqiptoni si duhet, do të përfitoni me siguri Zemrën e Marisë.

253. Nëse e them Të falemi Marinë mirë, do të thotë me kujdes, përshpirtëri dhe thjeshtësi, ajo është, siç thonë shenjtërit, armik i djallit të cilin e shtyn në ikje, tokmak që e rrëzon; ajo është përkushtim i shpirtrave, gëzim i engjëjve, këngë e lehtë e të parazgjedhurve, këngë e Besëlidhjes së Re, kënaqësia e Marisë dhe lavdia e së Shenjtës Trini. Të falemi Mari është vesa qiellore e cila shpirtin e bënë të pëlleshëm; ajo është puthje e pastër dhe e butë, që ia dhurojmë Virgjërës së shenjtë; trëndafil i kuq që ia kushtojmë Marisë; xhevahir i çmueshëm që ia dhuro-jmë; gota e ambrozijës dhe pijes hyjnore të cilën e ofrojmë. Të gjitha këto janë krahasime të shenjtërve.

254. Për këtë ju lus, prej dashurisë që kam ndaj jush në Jezusin dhe Marinë, që të mos ju mjafton rruzarja e vogël e Virgjërës së shenjtë, por të thoni edhe pjesën e tretë të rruzares, e gjithashtu nëse keni kohë edhe gjithë rruzaren për çdo ditë, e do të bekoni në momentin e vdekjes ditën dhe orën kur më keni besuar; edhe pas mbjelljes me bekimin e Jezusit dhe Marisë do të korrni bekimet e amshuara në qiell: Kush mbjell me begati, me begati do të korrë (2Kor 9,6).

6. Lutja e këngës së Marisë “Shpirti im e madhëron Zotin”

255. Ushtrimi i gjashtë. - Kënga e Marisë „Shpirti im e madhëron Zotin“. Shërbëtorët e Marisë, që t’i falënde-rojnë Hyjit në hiret që i ka dhuruar Virgjërës së shenjtë, do të lusin shpesh “Shpirti im e madhëron Zotin”, duke ndjekur shembullin e Marisë d’Oignies dhe të shumë shenjtërve të tjerë. Kjo është e vetmja lutje dhe e vetmja vepër që e ka për-piluar Virgjëra e shenjtë, ose më mirë të cilën e ka bërë Jezusi në të, sepse ai foli me gojën e saj. Kjo është flija më e madhe lavdëruese që Hyji e pranoi në Ligjin e hirit. Kjo është, në njërën anë, himni më i përvuajtur dhe më falënderuesi, dhe, në anën tjetër, më i shkël-qyeshmi dhe më i lartësuari ndër të gjithë: në të ka mistere të fshehtësive aq të mëdha, të cilat, të gjitha, nuk i dinë as engjëjt. Gerson, mësues shumë i përshpirtshëm dhe i dijshëm, pasi që një kohë të gjatë të jetës së vet ia kushtoi duke përpiluar shqyrtime të mirëfillta shkencore dhe të përshpirtshme mbi gjërat tejet të vështira filloi, kah mbarimi i jetës së tij, me frikë të shpjegojë “Shpirti im e madhëron Zotin” dhe kështu i kurorëzoi të gjitha veprat e veta. Ai na sjell shumë gjëra të bukura mbi këtë himn të bukur dhe të përshpirtshëm në librin in-folio të paraqitur në të. Në mes tjerash thotë se vetë Virgjëra e shenjtë shpesh e luti për këtë, e posaçërisht pas kun-gimit të shenjtë si falënderim. Edhe Benzoni i urtë e shpjegoi “Shpirti im e madhëron Zotin” dhe solli shumë mrekulli, që i bëri fuqia e kësaj lutjeje, dhe thotë se djajtë dridhen dhe ikin kur i dëgjojnë fjalët e himnit “Shpirti im e madhëron Zotin”: ... i hodhi poshtë qëllimet e krenarëve (Lk 1,51).

7. Urrejtja e botës

256. Ushtrimi i shtatë. – Urrejtja e botës. Shërbëtorët besnikë të Marisë duhet ta urrejnë shumë, ta përbuzin dhe të ikin nga bota e prishur dhe të shërbehen për këtë qëllim me ushtrimet e përbuzjes së botës, të cilat i kemi sjellë në pjesën e parë.

B. Ushtrimet e brendshme të kësaj përshpirtërie

257. Ushtrimet e jashtme të përshkruara më parë, pa dyshim, nuk duhet lënë për shkak të moskujdesit ose përbuzjes, por duhet bërë sa secilit i lejon pozita. Mirë-po, pos këtyre ka edhe ushtrime të tjera të brendshme, të cilat e kanë fuqinë e madhe t’i shenjtërojnë ata që Shpirti i Shenjtë i thërret në përsosmërinë e madhe. Këto ushtrime përbëhen në këtë, të shprehem me katër fjalë, që të gjitha veprat tona t’i bëjmë PËRMES MA-RISË, ME MARINË, NË MARINË DHE PËR MARINË, QË AQ PËRSOSMËRISHT T’I BËJMË PËRMES JEZU-SIT, ME JEZUSIN, NË JEZUSIN DHE PËR JEZUSIN.

1. Të bëhet gjithçka përmes Marisë

258. USHTRIMI I PARË. – Veprat tona duhet t’i bëjmë PËRMES MARISË, do të thotë në gjithçka duhet t’i nënshtrohemi Virgjërës së shenjtë dhe të sillemi, gji-thashtu sipas shpirtit të saj, i cili është Shpirti i Shenjtë i Hyjit. Ata që i udhëheq shpirti i Hyjit, ata janë bijtë e Hyjit (Rom 8,14); ata të cilët i udhëheq shpirti i Marisë, ata janë bijtë e Marisë, e sipas kësaj, bijtë e Hyjit siç kemi vërtetuar. Për këtë, në mes të të gjithë nderuesve të Vir-gjërës së shenjtë vetëm ata që i udhëheq shpirti i saj janë nderuesit e vërtetë dhe besnikë. Kam përmendur se shpirti i Marisë është shpirti i Hyjit, sepse atë kurrë nuk e ka udhëhequr shpirti i saj por gjithmonë shpirti i Hyjit i cili ashtu zotëroi me të sa u bë shpirti i saj personal. Për këtë shën Ambrozi thotë: “Në secilin le të jetë shpirti i Marisë që këtu të lav-dërojë Hyjin; shpirti i Marisë le të jetë në secilin që këtu të gëzohet në Hyjin“. I lumi ai shpirt kur plotësisht e zotëron dhe e udhëheq shpirti i Marisë..., sipas shem-bullit të vëllait tonë të mirë të Kongregatës së Marisë, me emër Rodriguez , i cili vdiq në zë të shenjtërisë, sepse ai shpirt është i butë dhe i fortë, i zellshëm, i për-vuajtur dhe i lumtur, i pastër dhe i fryt-shëm.

259. Nëse shpirti do që ta udhëheqë ky shpirt i Marisë, duhet: 1. Që të heqë dorë nga vullneti i tij para çdo vepre të vet, p.sh. para se të lutemi, para se të thuhet ose të merret pjesë në meshë, para se të kungohemi, etj,... sepse errësirat e shpirtit tonë dhe e keqja e vull-netit tonë dhe e veprimit, po të vepronin në shpirtin e tyre, do të ishin pengesa e shpirtit të shenjtë të Marisë, sado që të dukeshin të mira. 2. Duhet t’i dorëzohemi shpirtit të Marisë, që ai të na nxisë dhe të na udhëheqë si t’i pëlqejmë asaj. Duhet të vihemi dhe të lëshohemi në duart e saj virgjërore sikurse janë veglat e punës në duart e punëtorëve ose si lahuta në duart e muzikantit të shkëlqyeshëm. Duhet të humbasemi në Marinë dhe asaj t’i lëshohemi sikurse guri të cilin e hedhim në det. Këtë mund të bëjmë thjesht dhe në një moment me shikim të thjeshtë shpir-tëror, me veprim të shkurtër të vullnetit ose me fjalë p.sh. Unë heq dorë prej vetvetes dhe të dhurohem ty, Nëna ime e dashur! Po edhe nëse nuk ndjejmë kurrfarë ëmbëlsimi në këtë vepër të njësimit, ai prapëseprapë është i vërtetë, sikurse kur dikush që njëherit do t’i ta-konte Djallit, Zot na ruaj, të thoshte njëjtë me sinqeritet: “Unë i dorëzohem Djallit”, edhe pse ai në këto fjalë të mos ndjejë kurrfarë ndërrimi ndjenjësor. 3. Gjatë kohës së veprimit tonë dhe pas tij, kohë pas kohe duhet të ripërtërijmë veprimin e njëjtë të dhurimit të vetvetes dhe të njësimit. Sa më shpesh të bëjmë këtë, aq më parë do të shenjtërohemi dhe do të vijmë deri te njësimi me Jezu Krishtin që vjen me doemos pas një-simit tonë me Marinë, sepse shpirti i Marisë është shpirti i Jezusit.

2. Të bëhet gjithçka me Marinë

260. USHTRIMI I DYTË: GJITHÇKA TË BËHET ME MARINË, do të thotë se në të gjitha veprat tona duhet të shikojmë në Marinë si në shembull të shkëlqyeshëm të të gjitha virtyteve dhe të shenjtërisë që krijoi Shpirti i Shenjtë, aty për aty, në këtë krijesë të pa prekur që të marrim shembull në të sipas fuqive tona të dobëta . Duhet pra, që para çdo vepre të shikojmë se si e ka bërë Maria, ose si do ta kishte bërë ajo po të ishte në vendin tonë. Me këtë qëllim duhet t’i studiojmë dhe t’i mendojmë virtytet e mëdha që ajo i bëri gjatë kohës së vet, sido-mos: 1. Fenë e saj të gjallë, me të cilën i besoi pa luhatje fjalës së engjëllit; ajo besoi besnikërisht, me qëndresë deri nën kryq në Kalvar; 2. Përvujtërinë e saj të thellë, pas së cilës fshihej, heshtte, në gjithçka nënshtrohej dhe zgjidhte vendin e fundit; 3. Pastërtinë e saj të plotë hyjnore, të pashoqe që, në përgjithësi, të gjitha virtytet e saj kurrë s’kanë qenë as nuk do të jenë të tilla nën qiell. Të kujtojmë, për të dytën herë e them këtë, se Ma-ria është e madhe dhe e vetmja dhe shembull-forma e Hyjit, e denjë të krijojë figura të gjalla të Hyjit, me shpenzim të vogël dhe në kohë të shkurtër; e cili shpirt të gjej këtë formë dhe në të të humbaset, ai do të sondë-rrohet shumë shpejt në Jezu Krishtin, të cilin kjo formë natyrisht e paraqet.

3. Të bëhet gjithçka në Marinë

261. USHTRIMI I TRETË. Duhet që të gjitha veprat tona t’i bëjmë NË MARINË. Që ta kuptojmë mirë këtë ushtrim, duhet të dimë: 1. Se Virgjëra e shenjtë është parajsa e vërtetë e Adamit të ri, dhe se parajsës së vjetër tokësore i qe vetëm figura. Në këtë parajsë tokësore ekzistojnë hyjni, bukuri, rrallësi dhe ëmbëlsi të patre-gueshme, që i la këtu Adami i ri, Jezu Krishti. Në këtë parajsë ai kënaqet për nëntë muaj, bëri mrekulli dhe derdh pasurinë e vet me dhurueshmërinë e tij hyjnore. Ky vend tejet i shenjtë, përbëhet vetëm prej tokës vir-gjërore dhe të paprekur, prej së cilës, pa kurrfarë njolle dhe papastërtie u krijua dhe u ushqye Adami i ri, me veprimin e Shpirtit të Shenjtë i cili jeton këtu. Në këtë parajsë tokësore me të vërtetë është pema e jetës e cila e pruri në jetë Jezu Krishtin, fryti i jetës dhe pema e njo-hurisë së të mirës dhe të së keqes, e cila i dha dritën botës. Në këtë vend të shenjtë ka pemë të mbjella me dorë të Hyjit dhe të ujitura me lyerjen e tij hyjnore që kanë sjellë dhe gjithmonë sjellin frytet e shijes hyjnore. Ka këtu edhe vullnet të zbukuruar me lule bukurish të ndryshme të virtyteve, që shpërndajnë erë të mirë, e që e njëjta erë u vjen edhe engjëjve. Ka në këtë vend edhe livadhe të gjelbra, shpresa të kështjellave të pa push-tuara të forcës, ndërtesa mahnitëse të shpresës etj. I vetmi Shpirti i Shenjt mund të na e zbulojë të vërtetën që fshihet në këto simbole të objekteve materiale. Në këtë vend është i ajri pa prishur i pastërtisë; i bardhë, pa natë, ditë e njerëzimit të shenjtë, i shkëlqyer, pa hije, diell i Hyjnisë; stufa e zjarrtë e dashurisë së vijueshme, në të cilën posa të futet hekuri, skuqet i tëri dhe shndë-rrohet në ar; aty është edhe lumi i për-vujtërisë, i cili buron prej tokës dhe duke u ndarë në katër degë të ujit tërë atë vend të mrekullueshëm. Këto katër degët edhe shënojnë katër virtytet hyjnore.

262. 2. Shpirti i Shenjt, në gojë të etërve të shenjtë e quan Virgjërën e shenjtë edhe: 1. Dera e lindjes, ku meshtari i madh, Jezu Krishti, hyn në botë dhe del prej saj, sepse vërtet përmes saj edhe hyri në botë për të parën herë, e përmes saj do të vijë edhe herën e dytë.; 2. Shenjtërore e Hyjnisë, pushimore e Trinisë së Shenjt, fron hyjnor, qytet i Hyjit, altar i Hyjit, Tempull i Hyjit, Botë e Hyjit. Të gjithë këta emra dhe lavdërime të ndry-shme janë plotësisht të vërtet sa i përket mrekullive dhe hireve të ndryshme, që i Gjithëpushtetshmi i bëri në Marinë. Sa pasuri e madhe! Sa lavdi! Sa kënaqësi! Sa lumturi dhe fuqi të hyhet në këtë kopsht - Marinë dhe të bano-het atje ku i Gjithëpushtetshmi e vendosi fronin e lav-disë së vet më të madhe!

263. Mirëpo, sa vështirë për ne mëkatarët të kemi lejen dhe aftësinë dhe dritën që të mund të hyjmë në këtë vend kaq të lartësuar dhe të shenjtë, ku e ruan jo Ke-rubi, sikur parajsën e vjetër tokësore, por vetë Shpirti i Shenjtë, i cili u bë zotëruesi i tij i pakufizuar dhe flet për të: Ti je kopshti i kyqur, motër e imja, nuse, kopsht i mbyllur, burim i vulosur (Kk 4,12). Maria është kopsht i mbyllur! Maria është burim i vulosur! Fëmijët e shkretë të Adamit dhe të Evës, të dëbuar prej parajsës tokësore, nuk mund të hyjnë as në këtë parajsë, përveç përmes hirit të veçantë të Shpirtit të Shenjt, të cilin duhet ta meritojnë.

264. Mirëpo, nëse me besnikërinë tonë e kemi pranuar këtë hir, duhet të banojmë me kënaqësi në brendësinë e bukur të Marisë, aty të pushojmë të qetë, me shpresë të kërkojmë mbështetje, aty të sigurt fshihemi dhe aty të humbasim në pakufi, që në prehrin virgjëror të Marisë shpirti të: 1. Ushqehet me qumështin e hirit të saj dhe të mëshirës së saj amtare; 2. Të lirohet prej të gjitha pengesave, frikësimeve dhe skrupullave; 3. Të jetë i sigurt prej të gjithë armiqve të vet: djallit, botës dhe mëkatit, të cilët aty s’kanë pasur kurrë hyrje, për ç’shkak Maria shpall: Kush punon me mua, ai nuk gabon (Sir 24,22), do të thot: ai që mbetet me shpirt në Virgjë-rën e shenjtë, nuk do të bëjë mëkate të mëdha; 4. Që aty të formohet në Jezusin, e Jezusi në të, sepse kra-harori virgjëror i Marisë, sipas fjalëve të Etërve, është salla e mistereve të Hyjit ku kanë qenë të formuar Krishti dhe të gjithë të zgjedhurit: Të gjithë në të lindën (Ps 87,5).

4. Të bëhet gjithçka për Marinë

265. Ushtrimi i katërt. Më në fund duhet që të gjitha veprat tona ti bëjmë PËR MARINË. Me të vërtetë është e drejtë: që kur i jemi dorëzuar plotësisht asaj në shër-bim, të veprojmë gjithçka për të si oborrtarët, shërbë-torët dhe skllevërit; jo sikur ta merrnim atë si qëllim të fundit të detyrës sonë, sepse ai është vetëm Jezu Kri-shti. Mirëpo, ajo gjithsesi, duhet të jetë qëllimi ynë më i afërt, rrethi ynë misterioz dhe mjet i yni më i lehtë që të arrijmë tek Jezu Krishti. Për këtë, si shërbëtorë dhe skllevër të mirë, nuk duhet t’i jepemi papunësisë, por duhet që, të ndihmuar me mbrojtjen e saj, të ndërmarrim dhe të bëjmë gjëra të mëdha për këtë Mbretëreshë të madhe. Duhet të ngri-hemi në mbrojtjen e meritave të saja kur dikush i mohon. Duhet ta mbrojmë lavdin e saj kur dikush e sulmon. Duhet të sjellim, nëse është e mundur, tërë bo-tën në shërbim të saj dhe në këtë përshpirtëri të bukur dhe serioze. Duhet të flasim dhe të bërtasim kundër atyre të cilët e keqpërdorin përshpirtërinë ndaj saj, du-ke e ofenduar Birin e saj, dhe njëherit duhet të mun-dohemi të promovojmë këtë përshpirtëri të vërtetë. Si dhuratë për këto shërbime tona të vogla nuk duhet të kërkojmë prej saj asgjë, por le të na mjaftojë nderi që i takojmë mbretëreshës aq të dashur, dhe është lumturi që përmes saj jemi të njësuar me Jezusin dhe Birin e saj, me lidhje të pazgjidhshme në kohë dhe amshim.

LAVDI JEZUSIT NË MARINË!
LAVDI MARISË NË JEZUSIN!
LAVDI VETË HYJIT!